05 câu hỏi dễ nhớ khi bạn phân tích một bài báo khoa học

Đặc biệt hữu ích cho các bạn đang làm Literature Review để nộp bài vào cuối tháng nè

1. Hỏi lý thuyết: Tác giả nghĩ gì mà viết thế? 
2. Hỏi định nghĩa: Giải thích kiểu gì mà khó hiểu vậy? 
3. Hỏi chứng cứ: Bằng chứng mà yếu thì nói làm gì? 
4. Hỏi hệ quả: Rồi sao? Để làm gì? 
5. Hỏi cách khác: Đọc kỹ vào, đừng lướt như TikTok!

1. Câu hỏi lý thuyết (Theoretical Questions)

Những câu hỏi lý thuyết tập trung vào việc hiểu bối cảnh và quan điểm của tác giả, cụ thể như:

• Tác giả hiểu tình huống như thế nào?
• Nền tảng lý thuyết của họ là gì?
• Điều này ảnh hưởng ra sao đến cách họ tiếp cận vấn đề?

Ví dụ:

Trong một nghiên cứu về hiệu quả của telemedicine (y tế từ xa), bối cảnh của tác giả ở khu vực nông thôn sẽ ảnh hưởng như thế nào đến việc họ hiểu khả năng tiếp cận và kết quả của bệnh nhân?

2. Câu hỏi về định nghĩa (Definitional Questions)

Những câu hỏi này giúp làm rõ khái niệm, thuật ngữ được sử dụng trong nghiên cứu:

• Các khái niệm có rõ ràng không?
• Tác giả định nghĩa khái niệm có mơ hồ không?
• Các khái niệm này có ý nghĩa trong các tình huống khác nhau không?

Ví dụ:

Trong một nghiên cứu về sức khỏe tâm thần, tác giả định nghĩa “trầm cảm” như thế nào? Định nghĩa này có nhất quán với tiêu chí DSM-5 không? Điều này có thể ảnh hưởng đến tính ứng dụng của nghiên cứu trong các nhóm dân cư khác nhau không?

3. Câu hỏi về bằng chứng (Evidence Questions)

Câu hỏi bằng chứng đánh giá độ tin cậy và thuyết phục của các luận điểm:

• Bằng chứng của tác giả có hỗ trợ cho lập luận không?
• Bằng chứng có đủ cụ thể không?
• Tác giả có bỏ qua các bằng chứng ngược chiều không?
• Bằng chứng có đáng tin cậy không?
• Có thể nhận ra sự thiên vị trong bằng chứng không?

Ví dụ:

Trong một thử nghiệm lâm sàng về thuốc mới dành cho bệnh tiểu đường, bằng chứng có đủ để chứng minh hiệu quả không? Có nhóm bệnh nhân hoặc kết quả ngược chiều nào bị bỏ qua không? Nguồn tài trợ nghiên cứu có ảnh hưởng đến cách trình bày bằng chứng không?

4. Câu hỏi về ảnh hưởng/chính sách (Implication/Policy Relevance Questions)

Câu hỏi này tập trung vào tác động và ý nghĩa của nghiên cứu đối với thực tế:

• Những ảnh hưởng của lập luận này là gì?
• Các ảnh hưởng này là tích cực hay tiêu cực?
• Tác giả đã xử lý vấn đề này như thế nào?

Ví dụ:

Trong một nghiên cứu về mối liên hệ giữa mạng xã hội và lo âu ở thanh thiếu niên, các phát hiện này ảnh hưởng thế nào đến chính sách công? Chúng có thể giúp cải thiện quy tắc trường học hoặc hướng dẫn dành cho phụ huynh không?

5. Các cách tiếp cận khác (Other Approaches)

Câu hỏi này tập trung vào cách tác giả lập luận và ngôn ngữ được sử dụng:

• Lập luận của tác giả có nhất quán không?
• Bối cảnh của tác giả có ảnh hưởng quan trọng không?
• Lựa chọn ngôn ngữ có tiết lộ ý thức hệ hoặc thiên kiến không?

Ví dụ:

Trong nghiên cứu về hiệu quả của các phương pháp giảm cân, các thuật ngữ như “bệnh béo phì” hoặc “trách nhiệm cá nhân” có phản ánh ý thức hệ hoặc xu hướng chính trị của tác giả không?

Làm literature review mà quên phân tích thì khác gì nấu cơm quên ấn nút! 🤷‍♂️ Nguồn bài viết đến từ Rejina Khatun, Uni đem về dịch cho các bạn dễ tiếp cận nè, nếu Uni có dịch sai hay chưa sát nghĩa, rất mong cả nhà comment góp ý giúp Uni nhennn.

UniResearch – Chương trình đào tạo NCKH chuyên sâu dành cho bạn

Song song với việc nhận tài liệu, bạn còn có cơ hội tham gia chương trình đào tạo chuyên sâu UniResearch Program K2, nơi bạn sẽ được học tập từ các chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực nghiên cứu khoa học.

Tại sao nên tham gia UniResearch?

Nghiên cứu khoa học không chỉ là yêu cầu để tốt nghiệp hay điểm cộng vào GPA, mà còn:

✔ Là tấm vé giúp bạn ghi điểm trong hồ sơ xin học bổng quốc tế.

✔ Mở ra cơ hội học cao học tại các trường danh giá.

✔ Đặt nền móng vững chắc cho sự nghiệp và mang lại giá trị thực tiễn cho xã hội.

Điểm nổi bật của chương trình

UniResearch tập trung đào tạo chuyên sâu theo 2 nhóm ngành:

1. Kinh tế – Quản trị.
2. Xã hội Nhân văn.

Đội ngũ giảng viên dẫn dắt:

✨ NCS Tiến sĩ Uyên Linh – Đại học Harvard: Tốt nghiệp Thạc sĩ tại Dartmouth College với luận văn xuất sắc nhất toàn quốc của Hiệp hội Văn học So sánh Hoa Kỳ. Thủ khoa đầu ra ngành Comparative Literature tại Đại học Iowa với GPA 4.02/4.0.

✨ NCS Tiến sĩ Minh Khôi – Đại học RMIT: Tác giả chính của 4 bài báo nghiên cứu trên các tạp chí quốc tế phân hạng Q1 Scopus, giám khảo bình duyệt cho các tạp chí quốc tế, cùng các giải thưởng lớn và kinh nghiệm hướng dẫn hơn 20 đề tài nghiên cứu khác.

Cùng phương pháp học tập Project-Based Learning bạn sẽ được trang bị “tất tần tật” về:

➖ Kiến thức lý thuyết và kỹ năng quan trọng từ cơ bản đến nâng cao như cách tìm tài liệu, triển khai ý tưởng các bước, sử dụng công cụ phân tích và chuẩn hóa bài làm.

➖ Thực hành ngay trong quá trình học thông qua các case study thực tế để hiểu rõ về bức tranh tổng quát của một bài NCKH hoàn chỉnh.

Lợi ích khi tham gia UniResearch

Hỗ trợ học viên mọi lúc, mọi nơi:

✅ Video bài giảng lưu trữ, dễ dàng xem lại.

✅ Hoàn tiền 100% nếu không hài lòng sau 15 ngày.

✅ Hỗ trợ giải đáp thắc mắc chuyên sâu 1:1 cùng giảng viên mỗi tuần.

✅ Cấp giấy chứng nhận hoàn thành từng giai đoạn.

✅ Đảm bảo học theo đúng chuyên môn: KHXHNV hoặc Kinh tế.

✅ Hỗ trợ chăm sóc học viên 24/7 xử lý mọi vấn đề phát sinh đảm bảo bạn nhận được nhiều giá trị nhất.

👉 Thông tin chương trình: http://s.ldplink.me/2zA4Z

Dịch vụ Mentor NCKH: https://unitutor.vn/mentornckh/